Brzyno – kaszubska wieś nad Jeziorem Żarnowieckim
Brzyno (kaszb. Brzënie, Brzëno, Bżëno, niem. Reckendorf) to malownicza wieś kaszubska położona w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim, na terenie gminy Krokowa. Miejscowość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie Jeziora Żarnowieckiego, co nadaje jej wyjątkowe walory krajobrazowe i rekreacyjne.
W latach 1975–1998 Brzyno administracyjnie należało do województwa gdańskiego.
Pierwsze wzmianki o Brzynie pochodzą z 1400 roku, kiedy wieś była opisywana jako majątek rycerski o powierzchni około 50 włók. W 1557 roku należała do znanego pomorskiego rodu Wejherów. W 1663 roku we wsi wybuchł pożar, który – jak przypuszczają historycy – doprowadził do całkowitego zniszczenia osady. Fakt ten potwierdzają lustracje królewskie z lat 1664 i 1765, w których Brzyno nie jest już wymieniane. W kolejnych latach wieś należała do rodzin: Krokowów z Osieków, Lęborskich oraz Przebendowskich. Przełomowym momentem w historii miejscowości był rok 1839, kiedy Brzyno nabył Józef Reck, zmieniając nazwę wsi na Reckendorf (czyli „wioska Recków”). To właśnie on wybudował zespół dworsko-folwarczny, którego pozostałości zachowały się do dziś. W latach 1905–1945 wieś pozostawała we władaniu rodziny Fliesbachów. W tym okresie liczyła 445 hektarów, a zamieszkiwało ją 218 mieszkańców.
Zabytki i dziedzictwo kulturowe
Zespół dworsko-folwarczny
Na terenie wsi zachowały się pozostałości zespołu dworsko-folwarcznego z 1905 roku. Dwór jest parterowy, z mansardami, a wejście główne znajduje się od strony ogrodu. Budynek przykryty jest dachem naczółkowym. Na rogu dawnej posiadłości znajduje się dziewiętnastowieczna studnia w kształcie rotundy.
Cmentarz ewangelicki
Na obrzeżach Brzyna znajduje się zrujnowany cmentarz ewangelicki z przełomu XIX i XX wieku. Zachowały się tam XIX-wieczne nagrobki oraz kaplica grobowa, będące świadectwem wielokulturowej historii regionu.
Współczesne Brzyno to spokojna, kameralna miejscowość łącząca bogatą historię z walorami przyrodniczymi Kaszub. Dziś w Brzynie mieści się również przystań żeglarska nad Jeziorem Żarnowieckim, która stanowi ważny punkt rekreacyjny i przyciąga miłośników żeglarstwa oraz turystyki wodnej. Bliskość jeziora, zabytkowe pozostałości dawnego majątku oraz kaszubski charakter wsi sprawiają, że Brzyno jest atrakcyjnym miejscem zarówno do wypoczynku, jak i do poznawania historii regionu.
